ગુજરાતી ઉખાણાં આપણા રોજિંદા જીવન સાથે જોડાયેલી એક રસપ્રદ અને મજેદાર શબ્દ રમત છે. તેમાં કોઈ વસ્તુનું નામ લીધા વગર તેના વિશે એવી વાત કરવામાં આવે છે કે વાંચનારને જવાબ શોધવા માટે વિચારવું પડે છે. ક્યારેક એક નાનું ઉખાણું પણ મનમાં અનેક વિચારો જગાવી શકે છે.
અત્યારના સમયમાં બાળકોને અભ્યાસની સાથે નવી નવી રમતો શીખવવી પણ જરૂરી છે. ગુજરાતી ઉખાણાં આ માટે એક સરસ વિકલ્પ બની શકે છે. તે બાળકોને ધ્યાનથી સાંભળતા શીખવે છે અને તેમની વિચારવાની શક્તિને પ્રોત્સાહન આપે છે.
આ ગુજરાતી ભાષાના શબ્દો સમજવામાં પણ મદદ કરે છે. ઘરમાં માતા પિતા બાળકોને ઉખાણાં પૂછી શકે છે. શાળામાં શિક્ષકો તેનો ઉપયોગ મનોરંજક પ્રવૃત્તિ તરીકે કરી શકે છે. સાથે રમતી વખતે પણ એકબીજાને ઉખાણાં પૂછવાની મજા અલગ હોય છે.
100+ ઉખાણાં અને તેના જવાબ
કેટલાક ઉખાણાંનો જવાબ તરત જ મળી જાય છે. જ્યારે કેટલાક ઉખાણાં ઉકેલવા માટે થોડો સમય અને સમજદારીની જરૂર પડે છે. આ જ તેની ખાસિયત છે. ઉખાણાં માત્ર બાળકો પૂરતાં મર્યાદિત નથી. મોટા લોકો પણ તેને ઉકેલવામાં આનંદ અનુભવે છે.
(1) Gujarati Ukhana With Answer
આપણી ગુજરાતની લોક સંસ્કૃતિમાં પહેલાથી જ શબ્દોનું મહત્વ રહેલ છે. ઉખાણાં પણ તેમાંથી એક છે પહેલાના સમયમાં ઉખાણાં એક મનોરંજનનું સાધન હતું. આજે પણ લોકો બાળકોની બૌદ્ધિક ક્ષમતા વધારવા માટે આનો ઉપયોગ કરતા હોય છે.
કોયડો: હું જ્ઞાન આપું છું અને મારી અંદર અનેક વિષયો હોય છે. હું કોણ? જવાબ: પાઠ્યપુસ્તક.
કોયડો: દિવસ દરમિયાન તમારી સાથે રહું છું. અંધારું થતાં ગાયબ થઈ જાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: પડછાયો.
કોયડો: મારા દાંત છે પણ હું ખાઈ શકતો નથી. વાળને સરખા કરવામાં મદદ કરું છું. હું કોણ? જવાબ: કાંસકો.
કોયડો: હું પાણીમાં રહું છું અને પાણીમાં જ તરું છું. પાણીની બહાર જીવવું મારા માટે મુશ્કેલ છે. હું કોણ? જવાબ: માછલી.
કોયડો: હું જેટલો વધારે સુકાઉં છું એટલો વધારે ભીનો થાઉં છું. રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી છું. હું કોણ? જવાબ: ટુવાલ.
કોયડો: રાત્રે આકાશમાં ચમકું છું. દિવસ દરમિયાન સામાન્ય રીતે દેખાતો નથી. હું કોણ? જવાબ: તારો.
કોયડો: મારી પાસે શહેરો છે પણ ઘરો નથી. નદીઓ છે પણ પાણી નથી. જંગલો છે પણ વૃક્ષો નથી. હું કોણ? જવાબ: નકશો.
કોયડો: મને કાપો ત્યારે આંખોમાંથી પાણી આવે છે. રસોઈમાં મારો ઉપયોગ થાય છે. હું કોણ? જવાબ: ડુંગળી.
કોયડો: હું સતત આગળ વધું છું પણ ક્યારેય પાછો આવતો નથી. કોઈ મને રોકી શકતું નથી. હું કોણ? જવાબ: સમય.
કોયડો: હું આકાશમાંથી નીચે આવું છું અને ધરતીને ભીની કરું છું. મારા વગર પાણીની ઘણી જરૂરિયાતો પૂરી થતી નથી. હું કોણ? જવાબ: વરસાદ.
(2) અવનવા અને મજેદાર ઉખાણાં
ગુજરાતી ઉખાણાં વાંચવાની મજા ત્યારે વધારે આવે છે જ્યારે દરેક પ્રશ્નમાં કંઈક નવું જાણવા મળે. કેટલીક વાર સામાન્ય દેખાતી વસ્તુ વિશે એવો પ્રશ્ન પૂછવામાં આવે છે કે તેનો જવાબ શોધતાં ઘણો વિચાર કરવો પડે છે. આના લીધે આપણી મગજની કસરત પણ થાય છે.
કોયડો: બહારથી લીલું અને અંદરથી લાલ. ઉનાળામાં ખાવામાં લાગું કમાલ. મારા પેટમાં કાળાં બીજ હોય છે. હું કોણ? જવાબ: તરબૂચ.
કોયડો: મારા ચાર પગ છે પણ હું ચાલી શકતો નથી. લોકો બેસવા માટે મારો ઉપયોગ કરે છે. હું કોણ? જવાબ: ખુરશી.
કોયડો: સવારે ઊગું છું અને સાંજે આથમી જાઉં છું. મારા પ્રકાશથી આખી દુનિયા ચમકે છે. હું કોણ? જવાબ: સૂર્ય.
કોયડો: મારી પાસે પાંખો છે પણ હું પક્ષી નથી. દોરીથી બંધાઈને આકાશમાં ઊડું છું. બાળકોને મારી સાથે રમવાની મજા આવે છે. હું કોણ? જવાબ: પતંગ.
કોયડો: મારી પાસે મોઢું છે પણ હું બોલી શકતો નથી. મારામાં પાણી ભરીને રાખી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: બોટલ.
કોયડો: હું કાળો છું અને કાગળ પર લખું છું. મારી મદદથી અક્ષરો અને ચિત્રો બનાવી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: પેન્સિલ.
કોયડો: હું વરસાદમાં માથા ઉપર રહું છું. તમને ભીના થવાથી બચાવું છું. વાળીને નાનો પણ કરી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: છત્રી.
કોયડો: હું મ્યાઉં મ્યાઉં કરું છું. ઘરમાં રહું છું અને ઉંદર પકડું છું. મારા પગમાં નરમ ગાદી હોય છે. હું કોણ? જવાબ: બિલાડી.
કોયડો: મારી અંદર બાર મહિના હોય છે. દિવસો અને તારીખો વિશે માહિતી આપું છું. હું કોણ? જવાબ: કેલેન્ડર.
કોયડો: હું નાનો હોઉં છું પણ અંધારામાં પ્રકાશ આપું છું. વીજળી મળતાં જ ચમકી ઊઠું છું. હું કોણ? જવાબ: બલ્બ.
(3) બાળકો માટે મજાના ઉખાણાં
ઘરમાં રહેલી વસ્તુઓ હોય કે આકાશમાં દેખાતી કુદરતી ઘટનાઓ હોય. દરેક વસ્તુમાંથી એક નવું ઉખાણું બનાવી શકાય છે. ગુજરાતી ભાષામાં આવા અનેક રસપ્રદ પ્રશ્નો છે જે બોલવામાં સરળ છે અને યાદ રાખવામાં પણ સહેલા છે.
કોયડો: લીલું મારું ઘર છે અને લાલ મારું શરીર છે. અંદર કાળાં મોતી ભરેલાં છે. ઉનાળામાં ખાવામાં મજા આવે છે. હું કોણ? જવાબ: તરબૂચ.
કોયડો: હું રોજ સવારે ઘરમાં આવું છું. મારા વગર અંધારું રહે છે. મને બારીમાંથી પણ આવવા દો છો. હું કોણ? જવાબ: સૂર્યપ્રકાશ.
કોયડો: બે ભાઈ સાથે રહે છે. એક ઊંચો અને એક નીચો. બંને સાથે ચાલે છે પણ એકબીજાને જોઈ શકતા નથી. એ શું છે? જવાબ: પગ.
કોયડો: હું પાનાંથી બનેલો છું. મારી અંદર વાર્તાઓ અને જ્ઞાન હોય છે. મને વાંચવાથી નવી વાતો જાણવા મળે છે. હું કોણ? જવાબ: પુસ્તક.
કોયડો: હું દરિયામાં પણ રહું છું અને નદીમાં પણ જોવા મળું છું. મારી પાસે પાંખ નથી છતાં પાણીમાં તરું છું. હું કોણ? જવાબ: માછલી.
કોયડો: હું ગોળ ગોળ ફરું છું. મારા કાંટા સમય બતાવે છે. હું દિવાલ પર પણ લટકી શકું છું. હું કોણ? જવાબ: ઘડિયાળ.
કોયડો: મારું શરીર પીળું છે અને સ્વાદ મીઠો છે. વાંદરાને હું ખૂબ ગમું છું. મારી છાલ કાઢીને ખવાય છે. હું કોણ? જવાબ: કેળું.
કોયડો: મારા ઘણા દાંત છે પણ હું કોઈને કરડતો નથી. વાળમાં ફરીને તેને સરખા કરું છું. હું કોણ? જવાબ: કાંસકો.
કોયડો: હું આકાશમાં ઊંચે ઊડું છું. મારી પાસે પાંખો છે અને હું ચીં ચીં કરું છું. વૃક્ષો પર માળો બનાવું છું. હું કોણ? જવાબ: ચકલી.
કોયડો: મને જોઈ શકાય છે પણ પકડી શકાતો નથી. પ્રકાશ હોય ત્યારે તમારી પાછળ પાછળ ચાલું છું. અંધારામાં ગાયબ થઈ જાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: પડછાયો.
(4) ઉખાણાં અને તેના જવાબ
બાળકોને ઉખાણાં પૂછવાથી તેઓ પ્રશ્ન ધ્યાનથી વાંચતા શીખે છે. સાથે સાથે જવાબ આપવા માટે પોતાના જ્ઞાનનો ઉપયોગ પણ કરે છે. જો કોઈ પ્રશ્નનો જવાબ તરત ન મળે તો નિરાશ થવાની જરૂર નથી. થોડું વિચારવાથી અને સંકેતોને સમજવાથી સાચો જવાબ મળી શકે છે.
કોયડો: નાનકડું મારું શરીર છે. વરસાદ આવે ત્યારે બહાર નીકળું છું. છત્રી જેવું મારું રૂપ છે. હું કોણ? જવાબ: મશરૂમ.
કોયડો: મારા વગર રસોઈનો સ્વાદ ફિક્કો લાગે છે. દરિયાના પાણીમાંથી પણ મને મેળવી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: મીઠું.
કોયડો: કાળી રાતમાં આકાશમાં ચમકું છું. મારી આસપાસ અનેક મિત્રો દેખાય છે. હું કોણ? જવાબ: તારો.
કોયડો: હું જમીનમાં ઊગું છું. મારું માથું લીલું અને શરીર નારંગી હોય છે. મને ખાવાથી શરીરને પોષક તત્ત્વો મળે છે. હું કોણ? જવાબ: ગાજર.
કોયડો: મારા બે હાથ છે પણ હું કોઈને પકડી શકતો નથી. એક હાથ કલાક બતાવે છે અને બીજો મિનિટ. હું કોણ? જવાબ: ઘડિયાળના કાંટા.
કોયડો: મારી પાસે પાંખો નથી છતાં હવામાં ફરું છું. ગરમીમાં મને ચાલુ કરતાં ઠંડક મળે છે. હું કોણ? જવાબ: પંખો.
કોયડો: બહારથી કઠણ અને અંદરથી સફેદ છું. મારું પાણી મીઠું અને તાજગી આપનારું છે. હું કોણ? જવાબ: નાળિયેર.
કોયડો: હું કાગળ પર ભૂલ થયેલી વાત મિટાવી દઉં છું. પેન્સિલ સાથે મારી જોડી બને છે. હું કોણ? જવાબ: રબર.
કોયડો: લીલા પાન વચ્ચે રંગબેરંગી પાંખો ફેલાવું છું. વરસાદની ઋતુમાં મારું નૃત્ય જોવા મળે છે. હું કોણ? જવાબ: મોર.
કોયડો: હું સવારથી સાંજ સુધી ચાલતો રહું છું. પગ નથી છતાં સમયની સાથે આગળ વધું છું. મને કોઈ રોકી શકતું નથી. હું કોણ? જવાબ: સમય.
(5) ગુજરાતી ઉખાણાં અને જવાબ
શિક્ષકો પણ ગુજરાતી ભાષાના પાઠ દરમિયાન આવી પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ કરી શકે છે. તેનાથી બાળકોને વાંચન અને સમજણનો અભ્યાસ મળે છે. ઉખાણાંની બીજી ખાસિયત એ છે કે તેને રમવા માટે કોઈ ખાસ સાધનની જરૂર પડતી નથી.
કોયડો: એક ઘરમાં ઘણા ભાઈઓ રહે છે. દરેક ભાઈનો રંગ અલગ હોય છે. મને ખોલો ત્યારે મીઠી સુગંધ આવે છે. હું કોણ? જવાબ: ફૂલનો ગુલદસ્તો.
કોયડો: મારી પાસે એક આંખ છે પણ હું જોઈ શકતી નથી. દોરા સાથે મળીને કપડાં સીવવામાં મદદ કરું છું. હું કોણ? જવાબ: સોય.
કોયડો: હું કાળા વાદળોમાંથી આવું છું. ધરતી પર પડતાં ધૂળ શાંત કરું છું અને છોડને પાણી આપું છું. હું કોણ? જવાબ: વરસાદ.
કોયડો: મારું ઘર મારી પીઠ પર હોય છે. હું ધીમે ધીમે ચાલું છું અને જોખમ લાગે ત્યારે અંદર સંતાઈ જાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: કાચબો.
કોયડો: હું નાનો છું પણ આખા રૂમને પ્રકાશિત કરી શકું છું. સ્વિચ ચાલુ કરતાં જ ઝગમગી ઊઠું છું. હું કોણ? જવાબ: વીજળીનો બલ્બ.
કોયડો: મારી પાસે પાંદડાં છે પણ હું ઝાડ નથી. મને ખોલીને વાંચી શકાય છે અને જ્ઞાન મેળવી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: ચોપડી.
કોયડો: હું પાણીમાં જન્મું છું અને પાણીમાં જ મોટો થાઉં છું. મારા શરીર પર લીલાં પાન હોય છે અને સુંદર ફૂલ ખીલે છે. હું કોણ? જવાબ: કમળ.
કોયડો: હું દરવાજો ખોલવામાં મદદ કરું છું. નાનો હોવા છતાં મારા વગર તાળું ખોલવું મુશ્કેલ છે. હું કોણ? જવાબ: ચાવી.
કોયડો: હું સવારે ઊઠતાં જ યાદ આવું છું. મારા વગર દાંત સાફ કરવા મુશ્કેલ બને છે. મને પેસ્ટ સાથે વાપરવામાં આવે છે. હું કોણ? જવાબ: ટૂથબ્રશ.
કોયડો: મારા ઘણા રંગ છે અને હું આકાશમાં દેખાઉં છું. વરસાદ પછી સૂર્યપ્રકાશ પડે ત્યારે મારું સુંદર રૂપ દેખાય છે. હું કોણ? જવાબ: મેઘધનુષ.
(6) Best Gujarati Ukhana For Kids
ઉખાણાં અને જવાબો વાંચવા એ એક એવી મજેદાર પ્રવૃત્તિ છે જેમાં જ્ઞાનની સાથે આનંદ પણ મળે છે. ઘણી વખત આપણે રોજિંદા જીવનમાં અનેક વસ્તુઓ જોઈએ છીએ પરંતુ તેના વિશે ઊંડાણથી વિચારતા નથી. ઉખાણાં આપણને આ જ વસ્તુઓને નવી નજરથી જોવાની તક આપે છે.
કોયડો: મારા માથે લીલો તાજ છે અને શરીર પીળું છે. મને છોલીને ખાવામાં આવે છે અને મારો સ્વાદ ખાટો મીઠો હોય છે. હું કોણ? જવાબ: અનાનસ.
કોયડો: હું કાગળ પર ચાલું છું પણ મારા પગ નથી. મારા દ્વારા લખેલા શબ્દો લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે. હું કોણ? જવાબ: પેન.
કોયડો: ચાર પગ છે પણ ચાલતો નથી. તેના પર થાળી અને વાસણો મૂકવામાં આવે છે. પરિવાર સાથે બેસીને જમવામાં આવે છે. હું કોણ? જવાબ: ટેબલ.
કોયડો: હું કૂદું છું અને ટરટર કરું છું. વરસાદની ઋતુમાં મારી આસપાસ અવાજ સંભળાય છે. હું કોણ? જવાબ: દેડકો.
કોયડો: હું સવારે ખીલું છું અને સાંજે કરમાઈ જાઉં છું. મારી સુગંધથી બગીચો મહેકી ઊઠે છે. મને જોઈને સૌ ખુશ થાય છે. હું કોણ? જવાબ: ફૂલ.
કોયડો: હું પાણી પીધા વગર જીવતો નથી. મારી મદદથી લોકો કપડાં ધોઈ શકે છે અને વાસણો સાફ કરી શકે છે. હું કોણ? જવાબ: પાણી.
કોયડો: મારી પીઠ પર રંગીન ઘર હોય છે. હું ફૂલોમાંથી મીઠો રસ ભેગો કરું છું અને ગુંજન કરું છું. હું કોણ? જવાબ: મધમાખી.
કોયડો: હું ઘરની દીવાલ પર લટકું છું. મારા પર સુંદર દૃશ્યો કે ફોટા જોવા મળે છે. મને જોઈને જૂની યાદો તાજી થાય છે. હું કોણ? જવાબ: ફોટો ફ્રેમ.
કોયડો: હું જમીનમાં ઊંડે સુધી જાઉં છું. વૃક્ષને મજબૂત પકડી રાખું છું અને પાણી શોષવામાં મદદ કરું છું. હું કોણ? જવાબ: મૂળ.
કોયડો: હું રાત્રે પ્રકાશ આપું છું. મીણથી બનેલું મારું શરીર ધીમે ધીમે ઓગળે છે. વીજળી ન હોય ત્યારે પણ કામ આવું છું. હું કોણ? જવાબ: મીણબત્તી.
(7) Latest Ukhana In Gujarati
કોઈ વસ્તુના રંગ વિશે વાત કરવામાં આવે છે તો કોઈ તેના આકાર કે ઉપયોગ વિશે સંકેત આપે છે. આ સંકેતોને જોડીને સાચો જવાબ શોધવાનો પ્રયત્ન કરવો એ ઉખાણાંની સૌથી રસપ્રદ વાત છે. ક્યારેક જવાબ ખૂબ સરળ હોય છે છતાં આપણે તેના વિશે વિચારતા રહી જઈએ છીએ.
કોયડો: મારી પાસે ચાર પગ છે પણ હું ચાલી શકતો નથી. લોકો મારા પર બેસીને આરામ કરે છે. હું કોણ? જવાબ: પાટલો.
કોયડો: હું આકાશમાં ઊડું છું પણ મને પાંખો નથી. દોરીથી બંધાયેલો રહું છું અને પવન આવે ત્યારે નાચું છું. હું કોણ? જવાબ: ફુગ્ગો.
કોયડો: મારા દાંત છે પણ હું ખાઈ શકતો નથી. મારા દાંતથી લાકડું કાપી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: કરવત.
કોયડો: હું દરવાજા પર લટકું છું. કોઈ મને ખખડાવે ત્યારે ઘરમાં રહેલા લોકોને ખબર પડે છે કે કોઈ આવ્યું છે. હું કોણ? જવાબ: દરવાજાની ઘંટડી.
કોયડો: હું ખેતરમાં ઊગું છું. મારા દાણામાંથી લોટ બને છે અને તેમાંથી રોટલી તૈયાર થાય છે. હું કોણ? જવાબ: ઘઉં.
કોયડો: મારી પાસે પાંદડાં છે પણ હું વૃક્ષ નથી. મને વાંચવાથી નવી વાતો જાણવા મળે છે. હું કોણ? જવાબ: સામયિક.
કોયડો: હું પાણીમાં રહું છું. મારી પીઠ પર મજબૂત કવચ હોય છે અને જોખમ આવે ત્યારે હું તેમાં છુપાઈ જાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: કરચલો.
કોયડો: હું કાળો હોઉં ત્યારે લખવા કામ આવું છું અને સફેદ હોઉં ત્યારે મારી મદદથી લખેલું ભૂંસી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: પાટિયું અને ચોક.
કોયડો: હું જમીનમાં ઊંડે સુધી જાઉં છું. વૃક્ષને પાણી અને પોષણ મેળવવામાં મદદ કરું છું. હું કોણ? જવાબ: વૃક્ષનાં મૂળ.
કોયડો: મારી અંદર ઘણાં કપડાં રાખી શકાય છે. હું ઘરના એક ખૂણામાં ઊભો રહું છું અને મારા દરવાજા ખોલીને વસ્તુઓ લઈ શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: કબાટ.
(8) રસપ્રદ ઉખાણાં બાળકો માટે
બાળકો જ્યારે પોતાની સમજથી સાચો જવાબ શોધે છે ત્યારે તેમનો આત્મવિશ્વાસ વધે છે. સાથે જ નવી વસ્તુઓ વિશે જાણવાની ઉત્સુકતા પણ જન્મે છે. ગુજરાતી ભાષામાં ઉખાણાંની એક સુંદર પરંપરા જોવા મળે છે.
કોયડો: હું નાનું ઘર છું. મારી અંદર હજારો લોકોની વાતો અને વાર્તાઓ સંગ્રહાયેલી હોય છે. મને ખોલો તો જ્ઞાનનો ખજાનો મળે છે. હું કોણ? જવાબ: પુસ્તકાલય.
કોયડો: હું જમીન પર દોડું છું પણ મારા પગ નથી. મને રસ્તા પર ચલાવવા માટે માણસની જરૂર પડે છે. હું કોણ? જવાબ: રમકડાની કાર.
કોયડો: હું દિવસ દરમિયાન પણ દેખાઈ શકું છું. રાત્રે મારા પ્રકાશથી રસ્તા અને ઘરો ઝગમગી ઊઠે છે. હું કોણ? જવાબ: દીવો.
કોયડો: મને હાથમાં પકડીને માથા પર પહેરવામાં આવે છે. હું તડકાથી બચાવું છું અને ઘણા રંગોમાં જોવા મળું છું. હું કોણ? જવાબ: ટોપી.
કોયડો: મારી પાસે બે હાથ છે પણ હું કોઈ વસ્તુ પકડી શકતો નથી. હું સમય બતાવું છું અને દીવાલ પર લટકું છું. હું કોણ? જવાબ: દીવાલ ઘડિયાળ.
કોયડો: હું રસોડામાં વપરાઉં છું. મારી અંદર પાણી ઉકાળી શકાય છે અને મારી વરાળથી ચા પણ બનાવવામાં મદદ મળે છે. હું કોણ? જવાબ: કીટલી.
કોયડો: હું પર્વતોમાંથી નીકળું છું અને વળાંક લેતો આગળ વધું છું. મારા પાણીથી ખેતરો અને ગામડાંને લાભ થાય છે. હું કોણ? જવાબ: નદી.
કોયડો: મારી પાસે લાંબી સૂંઢ છે અને મોટા કાન છે. હું જંગલમાં રહું છું અને ભારે વસ્તુઓ ઉઠાવી શકું છું. હું કોણ? જવાબ: હાથી.
કોયડો: હું વરસાદ પછી જમીનમાંથી બહાર આવું છું. મારી છત્રી જેવી ટોપી હોય છે અને હું ભીના વાતાવરણમાં ઊગી શકું છું. હું કોણ? જવાબ: કૂકડમુત્તું.
કોયડો: હું પવનની દિશા બતાવું છું. ઘણી વાર ઘરની છત પર લગાડવામાં આવું છું અને પવન ફૂંકાય ત્યારે ફરી જાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: પવનદિશાસૂચક.
(9) અટપટા મગજ કસાવતા ઉખાણાં
જૂના સમયમાં લોકો સાંજના સમયે પરિવાર સાથે બેસીને વાતો કરતા અને એકબીજાને કોયડા પૂછતા હતા. આ રીતે મનોરંજનની સાથે બાળકોને જીવનમાં ઉપયોગી એવી ઘણી બાબતો શીખવા મળતી હતી. આજના સમયમાં પણ આ પરંપરાને જીવંત રાખી શકાય છે.
કોયડો: મારી પાસે પાંખો છે પણ હું પક્ષી નથી. હું આકાશમાં ઊડીને દૂરના સ્થળે સંદેશો પહોંચાડવામાં મદદ કરું છું. હું કોણ? જવાબ: વિમાન.
કોયડો: હું દરિયામાં રહેતો મોટો જીવ છું. પાણીમાંથી બહાર આવીને ઊંચે ફુવારા જેવો છંટકાવ કરું છું. હું કોણ? જવાબ: વ્હેલ.
કોયડો: હું ખેતરમાં ઊગું છું અને મારા પીળા દાણામાંથી તેલ કાઢવામાં આવે છે. મને શેકીને ખાવામાં પણ આવે છે. હું કોણ? જવાબ: મગફળી.
કોયડો: હું બે ધાતુના પાંખિયા જેવો દેખાઉં છું. કાગળ કાપવા માટે મારો ઉપયોગ થાય છે. હું કોણ? જવાબ: કાતર.
કોયડો: હું ઘરમાં ઠંડક આપું છું. મારી અંદર ખોરાક રાખવાથી તે લાંબા સમય સુધી તાજો રહે છે. હું કોણ? જવાબ: ફ્રિજ.
કોયડો: હું કાચ જેવો ચમકદાર હોઉં છું. મારી સામે ઊભા રહો તો તમારો ચહેરો દેખાય છે. હું કોણ? જવાબ: અરીસો.
કોયડો: હું નાનકડો જીવ છું. રાત્રે અંધારામાં મારા શરીરમાંથી પ્રકાશ નીકળે છે અને હું ઝબૂકતો દેખાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: આગિયો.
કોયડો: હું કપડાં પરની કરચલીઓ દૂર કરું છું. ગરમ થયા પછી મારા દ્વારા કપડાં સરસ અને સીધાં બને છે. હું કોણ? જવાબ: ઇસ્ત્રી.
કોયડો: હું પાણીમાં તરું છું અને મારી પીઠ પર કઠણ કવચ હોય છે. ધીમે ધીમે ચાલું છું અને જોખમ આવે ત્યારે માથું અંદર છુપાવું છું. હું કોણ? જવાબ: કાચબો.
કોયડો: હું એક નાનકડું સાધન છું. મારી મદદથી કપડાં સીવવામાં આવે છે અને ફાટેલા ભાગને જોડવામાં આવે છે. હું કોણ? જવાબ: સોય.
(10) વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ ઉખાણાં
શિક્ષક વિદ્યાર્થીઓને જૂથમાં વહેંચીને એકબીજાને પ્રશ્નો પૂછવાની તક આપી શકે છે. આવી પ્રવૃત્તિથી બાળકોને પોતાની વાત રજૂ કરતાં શીખવા મળે છે. તેઓ અન્ય વિદ્યાર્થીઓના જવાબ સાંભળીને નવા વિચારો પણ જાણી શકે છે.
કોયડો: હું ઊંચા પહાડ પર બરફના રૂપમાં જોવા મળું છું. ગરમી વધે ત્યારે પીગળીને પાણી બની જાઉં છું. હું કોણ? જવાબ: બરફ.
કોયડો: હું પગમાં પહેરવામાં આવું છું. રસ્તા પર ચાલતી વખતે પગને ધૂળ અને ગરમ જમીનથી બચાવું છું. હું કોણ? જવાબ: ચંપલ.
કોયડો: મારી પાસે ઘણી બધી કળીઓ હોય છે. હું ખીલું ત્યારે બગીચામાં સુંદર સુગંધ ફેલાવું છું. હું કોણ? જવાબ: ગુલાબનું ફૂલ.
કોયડો: હું ઘરમાં દિવાલ પર લગાડવામાં આવું છું. મારા દ્વારા દૂર બેઠેલા લોકો સાથે વાત કરી શકાય છે. હું કોણ? જવાબ: ટેલિફોન.
કોયડો: હું ક્યારેક લીલો અને ક્યારેક લાલ દેખાઉં છું. મને જોઈને વાહનચાલકો રસ્તા પર થોભે છે અથવા આગળ વધે છે. હું કોણ? જવાબ: ટ્રાફિક સિગ્નલ.
કોયડો: હું વરસાદી મોસમમાં આકાશમાં ગર્જના સાથે દેખાઈ શકું છું. મારી ચમક એક ક્ષણ માટે આખા આકાશને ઉજાળી દે છે. હું કોણ? જવાબ: વીજળીની ચમક.
કોયડો: હું ખેતરમાં ઊગતો અનાજનો છોડ છું. મારા લાંબા ડાંઠ પર દાણા લાગે છે અને મારા દાણાથી ભાત બને છે. હું કોણ? જવાબ: ડાંગર.
કોયડો: હું કાગળ પર રંગીન ચિત્રો બનાવવામાં મદદ કરું છું. મારા ઘણા રંગ હોય છે અને બાળકો મને લઈને ચિત્રો દોરે છે. હું કોણ? જવાબ: રંગીન પેન્સિલો.
કોયડો: હું પાણીમાં રહેતો નાનો જીવ છું. મારા ઘણા પગ હોય છે અને હું બાજુમાં ચાલવા માટે જાણીતો છું. હું કોણ? જવાબ: કરચલો.
કોયડો: હું રસોડામાં મસાલા પીસવામાં મદદ કરું છું. મને ફેરવવાથી અનાજ કે મસાલો બારીક થઈ જાય છે. હું કોણ? જવાબ: ખાંડણી-દસ્તો.
આશા કરુ છુ ઉખાણાં અને તેના જવાબ વિશેની બધી માહિતી સારી રીતે તમારા સુધી પહોંચાડી શકી છુ. પોસ્ટ સારી લાગી હોય તો અન્ય લોકોની સાથે શેયર કરવા માટે પણ નમ્ર વિનંતી છે.
![100+ નવા મજેદાર કોયડા ગુજરાતીમાં | Gujarati Koyda With Answer [PDF]](https://frootu.in/wp-content/uploads/2026/10/Nva-majedar-koyda-gujarati-336x220.jpg)
[…] 100+ ઉખાણાં અને તેના જવાબ […]