8 ગ્રહો ના નામ | Planets Name in Gujarati and English

સૌરમંડળ એક અદ્ભુત અને વિશાળ આકાશીય વ્યવસ્થા છે. જેના કેન્દ્રમાં તેજસ્વી સૂર્ય સ્થિત છે. તેની આસપાસ આઠ મુખ્ય ગ્રહો પોતાની નિશ્ચિત કક્ષામાં સતત પરિભ્રમણ કરે છે. સૂર્ય સૌરમંડળનો મુખ્ય ઊર્જા સ્ત્રોત છે.

પૃથ્વી એકમાત્ર એવો ગ્રહ છે જ્યાં જીવન અસ્તિત્વમાં છે. કારણ કે અહીં પાણી, ઓક્સિજન અને અનુકૂળ વાતાવરણ ઉપલબ્ધ છે. મંગળને લાલ ગ્રહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અમે અહીં બધા જ ગ્રહોના નામ ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમાં દર્શાવ્યા છે.

8 ગ્રહો ના નામ ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમાં

સૌરમંડળ એક અદ્ભુત, વિશાળ અને રહસ્યમય આકાશીય વ્યવસ્થા છે, જે બ્રહ્માંડના અનંત વિસ્તારોમાં પોતાની અનોખી ઓળખ ધરાવે છે. તેના કેન્દ્રમાં પ્રચંડ તેજ અને ઊર્જાથી ઝગમગતો સૂર્ય આવેલો છે, જે સમગ્ર સૌરમંડળનું હૃદય માનવામાં આવે છે. તમામ 8 ગ્રહોના ગુજરાતી તથા અંગ્રેજી નામ વિશેની માહિતી નીચે ટેબલ અનુસાર છે.

પૃથ્વી સૌરમંડળનો એવો વિશેષ ગ્રહ છે જ્યાં પાણી, હવા, યોગ્ય તાપમાન અને જીવન માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ ઉપલબ્ધ હોવાથી મનુષ્ય, પ્રાણી, પક્ષી અને વનસ્પતિ જીવન ફૂલે-ફાલે છે. મંગળ તેની લાલ સપાટી માટે પ્રસિદ્ધ છે.

• 100+ ફળો ના નામ ફોટા સાથે

ગ્રહો વિશે રસપ્રદ માહિતી (Interesting Facts)

• બુધ (Mercury): સૂર્યની સૌથી નજીકનો ગ્રહ અને સૌથી નાનો ગ્રહ છે.
• શુક્ર (Venus): સૂર્યમંડળનો સૌથી ગરમ ગ્રહ છે, તેને ‘સવારનો તારો’ પણ કહેવામાં આવે છે.
• પૃથ્વી (Earth): એકમાત્ર ગ્રહ જ્યાં જીવન અસ્તિત્વ ધરાવે છે, તેને ‘વાદળી ગ્રહ’ કહેવાય છે.
• મંગળ (Mars): તેને ‘લાલ ગ્રહ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
• ગુરુ (Jupiter): સૂર્યમંડળનો સૌથી મોટો ગ્રહ છે.
• શનિ (Saturn): આ ગ્રહ તેની આસપાસના સુંદર વલયો (Rings) માટે જાણીતો છે.
• યુરેનસ (Uranus): આ એક ઠંડો ગેસ જાયન્ટ ગ્રહ છે.
• નેપ્ચ્યુન (Neptune): સૂર્યથી સૌથી દૂર આવેલો ગ્રહ છે.

8 ગ્રહોના ઉપગ્રહ અને વ્યાસ (Satellites And Diameters Of Planets)

સૌરમંડળના આઠેય ગ્રહો પોતાની રચના, કદ અને તેમના આસપાસ ફરતા ઉપગ્રહોની સંખ્યાને કારણે એકબીજાથી ખૂબ અલગ અને વિશિષ્ટ છે. સૂર્યનો સૌથી નજીકનો ગ્રહ બુધ છે, જેનો વ્યાસ અંદાજે 4,879 કિલોમીટર છે. તેની પાસે કોઈ ઉપગ્રહ નથી.

ઉપગ્રહો ગ્રહોની ગતિ, ગુરુત્વાકર્ષણ અને અવકાશીય પરિસ્થિતિઓને સમજવામાં ખૂબ મદદરૂપ થાય છે. તેથી આઠેય ગ્રહો, તેમના વ્યાસ અને ઉપગ્રહોની માહિતી સૌરમંડળના અભ્યાસમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.

ગ્રહો વિશે મહત્વના તથ્યો

• સૌથી મોટો વ્યાસ: ગુરુ ગ્રહનો વ્યાસ સૌથી મોટો છે, જે પૃથ્વી કરતા લગભગ 11 ગણો મોટો છે.
• સૌથી વધુ ઉપગ્રહ: હાલમાં મળતી માહિતી મુજબ શનિ પાસે સૌથી વધુ (146) ઉપગ્રહો છે.
• ઉપગ્રહ વગરના ગ્રહો: બુધ અને શુક્ર પાસે એક પણ કુદરતી ઉપગ્રહ નથી.
• સૌથી મોટો ઉપગ્રહ: ગેનીમેડ (ગુરુનો ઉપગ્રહ) સમગ્ર સૂર્યમંડળનો સૌથી મોટો ઉપગ્રહ છે, તે કદમાં બુધ ગ્રહ કરતા પણ મોટો છે.
• શનિના વલયો: શનિનો વ્યાસ ઘણો મોટો છે, પરંતુ તેની ઘનતા પાણી કરતા પણ ઓછી છે.

નોંધ: ઉપગ્રહોની સંખ્યામાં અવારનવાર નવા સંશોધનો અને નવી શોધને કારણે ફેરફાર થઈ શકે છે. (જેમ કે 2024-25 ના સંશોધનોમાં ગુરુ અને શનિના અનેક નવા નાના ચંદ્ર શોધાયા છે).

નાના ગ્રહોના નામ (Name Of Dwarf Planets)

નાના ગ્રહો, જેને લઘુ ગ્રહો અથવા વામન ગ્રહો પણ કહેવામાં આવે છે. સૌરમંડળના એવા આકાશીય પિંડો છે જે સૂર્યની આસપાસ પોતાની કક્ષામાં પરિભ્રમણ કરે છે. પરંતુ મુખ્ય આઠ ગ્રહોની જેમ સંપૂર્ણ ગ્રહ તરીકે ગણાતા નથી. તેઓ કદમાં નાના હોય છે.

આ નાના ગ્રહોનું અધ્યયન વૈજ્ઞાનિકોને સૌરમંડળની ઉત્પત્તિ, તેની રચના અને બહારના અવકાશીય વિસ્તારો વિશે વધુ સમજ મેળવવામાં મદદ કરે છે. કદમાં નાના હોવા છતાં, તેઓ બ્રહ્માંડના અભ્યાસમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે અને અવકાશવિજ્ઞાન માટે રસપ્રદ વિષય છે.

નાના ગ્રહો વિશે મહત્વની માહિતી

• વર્ગીકરણ: ઈન્ટરનેશનલ એસ્ટ્રોનોમિકલ યુનિયન (IAU) દ્વારા 2006 માં પ્લુટોને મુખ્ય ગ્રહમાંથી હટાવીને ‘નાના ગ્રહ’ (Dwarf Planet) ની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો.
• સ્થાન: સીરીસ સિવાયના તમામ જાણીતા નાના ગ્રહો સૂર્યમંડળના છેવાડે આવેલા કુઇપર બેલ્ટ (Kuiper Belt) માં આવેલા છે.
• કદ: આ ગ્રહો એટલા નાના હોય છે કે આપણી પૃથ્વીના ચંદ્ર કરતા પણ તેમનું કદ ઓછું હોય છે.
• ચંદ્ર: પ્લુટોનો સૌથી મોટો ચંદ્ર શેરોન (Charon) એટલો મોટો છે કે પ્લુટો અને શેરોન એકબીજાની આસપાસ જોડિયા ગ્રહની જેમ ફરે છે.

મોટા ગ્રહોના નામ (Names Of Major Planets)

મોટા ગ્રહો એટલે સૌરમંડળના એવા વિશાળ ગ્રહો, જેઓ કદમાં અન્ય ગ્રહોની સરખામણીમાં ખૂબ મોટા હોય છે. તેઓ મુખ્યત્વે વાયુ અથવા બરફીયા તત્વોથી બનેલા હોય છે. આવા ગ્રહોમાં મુખ્ય ચાર નામ આવે છે. ગુરુ, શનિ, અરુણ અને વરુણ.

મોટા ગ્રહોનું અધ્યયન કરીને વૈજ્ઞાનિકો સૌરમંડળની રચના, ગુરુત્વાકર્ષણ અને અવકાશીય પરિસ્થિતિઓ વિશે ઊંડાણપૂર્વક માહિતી મેળવે છે. આ રીતે ગુરુ, શનિ, અરુણ અને વરુણ સૌરમંડળના મુખ્ય મોટા ગ્રહો તરીકે ઓળખાય છે અને બ્રહ્માંડના અભ્યાસમાં તેમનું વિશેષ સ્થાન છે.

• શરીરના અંગોના નામ

ગ્રહોના મુખ્ય તથ્યો વિશે

• ગેસ જાયન્ટ્સ: ગુરુ અને શનિ મુખ્યત્વે વાયુઓના બનેલા છે, તેથી તેમને ‘ગેસ જાયન્ટ્સ’ કહેવામાં આવે છે.
• કદની તુલના: ગુરુ એટલો વિશાળ છે કે તેમાં પૃથ્વી જેવા 1,300 ગ્રહો સમાઈ શકે છે.
• આંતરિક ગ્રહો: પૃથ્વી, શુક્ર, મંગળ અને બુધ કદમાં નાના છે અને તે પથ્થર/ખડકોના બનેલા છે.

8 ગ્રહો ની જાણવા જેવી વિશેષ માહિતી

સૌરમંડળમાં કુલ આઠ મુખ્ય ગ્રહો આવેલા છે અને દરેક ગ્રહનું પોતાનું વિશિષ્ટ સ્થાન, કદ અને લક્ષણો છે. આપણા આ 8 વિશિષ્ટ ગ્રહોના નામ છે. બુધ, શુક્ર, પૃથ્વી, મંગળ, ગુરુ, શનિ, અરુણ અને વરુણ. આ ગ્રહોને સામાન્ય રીતે બે ભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે.

(1) બુધ (Mercury)

• બુધ સૂર્યનો સૌથી નજીકનો ગ્રહ છે અને તે સૌરમંડળનો સૌથી નાનો મુખ્ય ગ્રહ માનવામાં આવે છે.
• આ ગ્રહ પર દિવસ દરમિયાન ખૂબ જ વધુ ગરમી અને રાત્રે અત્યંત ઠંડી અનુભવાય છે.
• બુધની પાસે કોઈપણ ઉપગ્રહ નથી, તેથી તેની આસપાસ કોઈ ચંદ્ર ફરતો નથી.
• તેની સપાટી પથ્થરીલી અને ખાડાઓથી ભરેલી છે, જે ચંદ્ર જેવી દેખાય છે.
• બુધ સૂર્યની આસપાસ સૌથી ઝડપથી પરિભ્રમણ કરતો ગ્રહ છે.
• અહીં વાતાવરણ લગભગ નથી જેટલું ઓછું છે, તેથી હવામાનમાં મોટો ફેરફાર રહે છે.
• કદમાં નાનો હોવા છતાં વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ માટે આ ગ્રહ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.

(2) શુક્ર (Venus)

• શુક્ર કદમાં પૃથ્વી જેવો હોવાથી તેને પૃથ્વીનો જડવા ગ્રહ પણ કહેવામાં આવે છે.
• તે સૌરમંડળનો સૌથી ગરમ ગ્રહ માનવામાં આવે છે.
• તેની આસપાસ ઘન અને ઝેરી વાયુઓથી બનેલું વાતાવરણ છે.
• શુક્રની સપાટી પર ભારે દબાણ અને અત્યંત ઊંચું તાપમાન હોય છે.
• આ શુક્ર (Venus) ગ્રહની પાસે કોઈ ઉપગ્રહ નથી.
• સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત સમયે આકાશમાં તે ખૂબ તેજસ્વી દેખાય છે.
• તેને સવારનો તારો અથવા સાંજનો તારો પણ કહેવામાં આવે છે.

(3) પૃથ્વી (Earth)

• પૃથ્વી એ આપણો નિવાસ ગ્રહ છે અને જીવન ધરાવતો એકમાત્ર જાણીતો ગ્રહ છે.
• અહીં પાણી, હવા અને જીવન માટે અનુકૂળ વાતાવરણ ઉપલબ્ધ છે.
• પૃથ્વીની પાસે એક ઉપગ્રહ છે, જેને ચંદ્ર કહેવાય છે.
• તેની સપાટીનો મોટો ભાગ પાણીથી આવરાયેલો છે.
• અહીં પૃથ્વી (Earth) પર વિવિધ પ્રકારની જીવસૃષ્ટિ વસે છે.
• પૃથ્વી પોતાની ધરી પર ફરે છે, જેના કારણે દિવસ અને રાત્રિ થાય છે.
• સૂર્યની આસપાસ પરિભ્રમણને કારણે ઋતુઓમાં ફેરફાર થાય છે.

(4) મંગળ (Mars)

• મંગળને સામાન્ય રીતે લાલ ગ્રહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
• તેની સપાટી લાલ રંગની ધૂળ અને પથ્થરોને કારણે લાલ દેખાય છે.
• મંગળ (Mars) પાસે બે ઉપગ્રહો છે, ફોબોસ અને ડિમોસ.
• વૈજ્ઞાનિકો ભવિષ્યમાં માનવ વસાહત માટે મંગળને મહત્વપૂર્ણ માને છે.
• રિસર્ચ દ્વારા મંગળ પર પાણીના અંશોના પુરાવા મળ્યા છે.
• મંગળ પર વિશાળ જ્વાળામુખી અને ખીણો જોવા મળે છે.
• અવકાશીય સંશોધન માટે મંગળ (Mars) ગ્રહ ખૂબ રસપ્રદ છે.

(5) ગુરુ (Jupiter)

• ગુરુ સૌરમંડળનો સૌથી મોટો ગ્રહ તરીકે ઓળખાય છે.
• ગુરુ (Jupiter) મુખ્યત્વે વાયુઓથી બનેલો વિશાળ ગ્રહ છે.
• તેની આસપાસ અનેક ઉપગ્રહો પરિભ્રમણ કરે છે.
• ગુરુ પર એક વિશાળ લાલ તોફાની ક્ષેત્ર જોવા મળે છે.
• તેનો કદ એટલો મોટો છે કે તેમાં અનેક પૃથ્વીઓ સમાઈ શકે.
• નામ પ્રમાણે ગુરુ ગ્રહનું ગુરુત્વાકર્ષણ ખૂબ શક્તિશાળી છે.
• વૈજ્ઞાનિકો માટે તે વિશાળ ગેસ ગ્રહોના અભ્યાસમાં ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.

(6) શનિ (Saturn)

• શનિ તેના સુંદર અને વિશાળ વળયો માટે વિશ્વપ્રસિદ્ધ છે.
• તે પણ એક મોટો વાયુમય ગ્રહ છે. જેની આસપાસ ઘણા ઉપગ્રહો છે.
• તેના વળયો બરફ અને ધૂળના નાના કણોથી બનેલા છે.
• શનિ સૌરમંડળના સૌથી આકર્ષક ગ્રહોમાંનો એક છે.
• સંશોધન દ્વારા ખબર પડી કે શનિ નો કદ પણ ખૂબ મોટો છે.
• અવકાશમાં શનિ (Saturn) નો દેખાવ ખૂબ જ અદ્ભુત લાગે છે.

(7) અરુણ (Uranus)

• સૌરમંડળમાં રહેલ અરુણ એક વિશાળ અને ઠંડો ગ્રહ છે.
• તેની ધરી ઢોળાયેલી હોવાથી તે બાજુએ પડેલો હોય તેમ લાગે છે.
• અરુણની આસપાસ ઘણા ઉપગ્રહો છે. ગ્રહનો રંગ વાદળી-લીલો દેખાય છે.
• અરુણ (Uranus) મુખ્યત્વે બરફ અને વાયુઓથી બનેલો છે.
• સૂર્યથી ખૂબ દૂર આવેલો છે અને તાપમાન ખૂબ જ નીચું હોય છે.
• આ ગ્રહ દુનિયાના બધા વૈજ્ઞાનિકોમાં ઉત્સુકતા જગાડે છે.

80+ વૃક્ષ અને છોડ ના નામ

(8) વરુણ (Neptune)

• વરુણ સૂર્યથી સૌથી દૂરનો મુખ્ય ગ્રહ છે.
• આ ગ્રહનો રંગ ગાઢ વાદળી દેખાય છે.
• વરુણ (Neptune) ની આસપાસ અનેક ઉપગ્રહો છે.
• અહીં અત્યંત જોરદાર પવનો ફૂંકાય છે.
• તે પણ બરફીયો અને વાયુમય વિશાળ ગ્રહ છે.
• વરુણ (Neptune) નું વાતાવરણ ખૂબ ઠંડું છે.
• સૌરમંડળના બહારના ભાગના અભ્યાસમાં વરુણનું વિશેષ મહત્વ છે.

મોટા ગ્રહોમાં ગુરુ સૌરમંડળનો સૌથી મોટો ગ્રહ છે અને તેની વિશાળતા તેને ખાસ બનાવે છે. શનિ તેના સુંદર વળયો માટે ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે અને આ વળયો તેને સૌરમંડળના સૌથી આકર્ષક ગ્રહોમાંનો એક બનાવે છે. અરુણ અને વરુણ બંને મોટા, ઠંડા અને વાયુમય ગ્રહો છે.

Planets Name in Gujarati and English PDF

જો તમે એક શિક્ષક અથવા માતા-પિતા તરીકે 8 મુખ્ય ગ્રહો નામની માહિતી બાળકોને ભણાવવા માંગો માંગો છો તો તમને PDF File ની જરૂર પડી શકે છે. આ માટે નીચે PDF Download Link આપવામાં આવી છે. જ્યાંથી સમગ્ર ફ્રૂટ નામ લિસ્ટ ને ડાઉનલોડ કરી શકાય છે.

ગ્રહોનો અભ્યાસ કરવો ખુબ જ રોમાંચક લાગે છે. બાળકોમાં આ રોમાંચ વધુ કરવા માટે તેમને ફોટા અને વીડિઓની મદદથી પણ ભણાવી શકાય છે. ગ્રહોના નામોની માહિતી માટે Digital PDF પણ સારું કામ કરે છે.

Note: લિંક દ્વારા ડાઉનલોડ કરવામાં કોઈ અસુવિધા જણાય તો અમને કોમેન્ટ દ્વારા જણાવી શકો છો.

સવાલ જવાબ (FAQ)

આપણા પ્લેનેટ્સને લઈને લોકોમાં ઘણા સવાલ ઉભા થતા હોય છે. અમુક સવાલોના જવાબ તો વિજ્ઞાનીઓ પણ શોધી શક્યા નથી. અમે અહીં સામાન્ય રીતે પુછાતા મુખ્ય સવાલોના જવાબ પ્રદર્શિત કરેલા છે જે નીચે અનુસાર જોવા મળશે.

(1) સૌરમંડળમાં કુલ કેટલા ગ્રહો છે અને તેમના નામ શું છે?

સૌરમંડળમાં કુલ 8 મુખ્ય ગ્રહો આવેલાં છે. આ ગ્રહો સૂર્યની આસપાસ પોતાની નિશ્ચિત કક્ષામાં સતત પરિભ્રમણ કરે છે. સૂર્યથી ક્રમ પ્રમાણે તેમના નામ છે.

1. બુધ (Mercury)
2. શુક્ર (Venus)
3. પૃથ્વી (Earth)
4. મંગળ (Mars)
5. ગુરુ (Jupiter)
6. શનિ (Saturn)
7. અરુણ (Uranus)
8. વરુણ (Neptune).

આ દરેક ગ્રહનું કદ, સપાટી, તાપમાન અને રચના એકબીજાથી અલગ છે. પ્રથમ ચાર ગ્રહો પથ્થરીલા છે, જ્યારે છેલ્લા ચાર મોટા વાયુમય અથવા બરફીયા ગ્રહો છે.

(2) સૌરમંડળમાં સૌથી મોટો અને સૌથી નાનો ગ્રહ કયો છે?

સૌરમંડળનો સૌથી મોટો ગ્રહ ગુરુ છે. તે કદમાં એટલો વિશાળ છે કે તેમાં અનેક પૃથ્વી સમાઈ શકે. ગુરુ મુખ્યત્વે વાયુઓથી બનેલો છે અને તેની આસપાસ ઘણા ઉપગ્રહો છે.

બીજી તરફ સૌથી નાનો ગ્રહ બુધ છે, જે સૂર્યનો સૌથી નજીકનો ગ્રહ પણ છે. બુધનો વ્યાસ ઓછો છે અને તેની પાસે કોઈ ઉપગ્રહ નથી. આ બંને ગ્રહો કદ અને રચના બંને રીતે એકબીજાથી ખૂબ અલગ છે.

(3) જીવન માટે સૌથી યોગ્ય ગ્રહ કયો છે?

જીવન માટે સૌથી યોગ્ય અને હાલ સુધી જાણીતો એકમાત્ર ગ્રહ પૃથ્વી છે. અહીં પાણી, ઓક્સિજન, અનુકૂળ તાપમાન અને જીવન માટે જરૂરી વાતાવરણ ઉપલબ્ધ છે.

પૃથ્વી પર માનવ, પ્રાણી, પક્ષી, વૃક્ષો અને અન્ય જીવસૃષ્ટિ વસે છે. અન્ય ગ્રહોમાં હાલ સુધી જીવનના સ્પષ્ટ પુરાવા મળ્યા નથી, જોકે મંગળ પર જીવનના સંકેતો શોધવાના પ્રયાસો સતત ચાલુ છે.

(4) મોટા ગ્રહો કયા છે અને તેઓ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

સૌરમંડળના મોટા ગ્રહોમાં ગુરુ, શનિ, અરુણ અને વરુણનો સમાવેશ થાય છે. આ ચારેય ગ્રહો કદમાં વિશાળ છે અને મુખ્યત્વે વાયુ અથવા બરફીયા તત્વોથી બનેલા છે. ગુરુ સૌથી મોટો છે, શનિ તેના વળયો માટે પ્રસિદ્ધ છે.

અરુણ તેની ઢોળાયેલી ધરી માટે જાણીતો છે અને વરુણ તેની પ્રચંડ પવન ગતિ માટે જાણીતો છે. આ ગ્રહોનું અધ્યયન કરીને વૈજ્ઞાનિકો બ્રહ્માંડની રચના અને ગતિ વિશે વધુ જાણકારી મેળવે છે.

(5) મંગળ ગ્રહને લાલ ગ્રહ કેમ કહેવામાં આવે છે?

મંગળ ગ્રહની સપાટી પર લાલ રંગની ધૂળ અને આયર્ન ઓક્સાઇડ (જંગ જેવી પદાર્થ) વધુ પ્રમાણમાં હોવાથી તે લાલ દેખાય છે. આ કારણે તેને લાલ ગ્રહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

મંગળ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ભવિષ્યમાં માનવ વસાહત માટે તેને સંભવિત ગ્રહ તરીકે જોવામાં આવે છે. ત્યાં પાણીના નિશાન મળ્યા હોવાથી વૈજ્ઞાનિકોમાં તેની પ્રત્યે વિશેષ રસ છે.

• 50+ કલરના ના નામ

આશા કરુ છુ 8 ગ્રહોના નામ ગુજરાતી અને અંગ્રેજી વિશેની તમામ જાણકારી સારી રીતે તમારા સુધી પહોંચાડી શકી છુ. તો મળીએ આપણી નેક્સટ પોસ્ટમાં એક નવી જાણકારી સાથે ત્યાં સુધી ટેક કેયર.